ശ്രീഭഗവാനുവാച
ഊര്ധ്വമൂലമധഃശാഖമശ്വത്ഥം പ്രാഹുരവ്യയമ് |
ഛന്ദാംസി യസ്യ പര്ണാനി യസ്തം വേദ സ വേദവിത് || 1 ||
അധശ്ചോര്ധ്വം പ്രസൃതാസ്തസ്യ ശാഖാ ഗുണപ്രവൃദ്ധാ വിഷയപ്രവാലാഃ |
അധശ്ച മൂലാന്യനുസംതതാനി കര്മാനുബന്ധീനി മനുഷ്യലോകേ || 2 ||
ന രൂപമസ്യേഹ തഥോപലഭ്യതേ നാന്തോ ന ചാദിര്ന ച സംപ്രതിഷ്ഠാ |
അശ്വത്ഥമേനം സുവിരൂഢമൂലമസങ്ഗശസ്ത്രേണ ദൃഢേന ഛിത്ത്വാ || 3 ||
തതഃ പദം തത്പരിമാര്ഗിതവ്യം യസ്മിന്ഗതാ ന നിവര്തന്തി ഭൂയഃ |
തമേവ ചാദ്യം പുരുഷം പ്രപദ്യേ യതഃ പ്രവൃത്തിഃ പ്രസൃതാ പുരാണീ || 4 ||
നിര്മാനമോഹാ ജിതസങ്ഗദോഷാ അധ്യാത്മനിത്യാ വിനിവൃത്തകാമാഃ |
ദ്വന്ദ്വൈര്വിമുക്താഃ സുഖദുഃഖസംജ്ഞൈര്ഗച്ഛന്ത്യമൂഢാഃ പദമവ്യയം തത് || 5 ||
ന തദ്ഭാസയതേ സൂര്യോ ന ശശാങ്കോ ന പാവകഃ |
യദ്ഗത്വാ ന നിവര്തന്തേ തദ്ധാമ പരമം മമ || 6 ||
മമൈവാംശോ ജീവലോകേ ജീവഭൂതഃ സനാതനഃ |
മനഃഷഷ്ഠാനീന്ദ്രിയാണി പ്രകൃതിസ്ഥാനി കര്ഷതി || 7 ||
ശരീരം യദവാപ്നോതി യച്ചാപ്യുത്ക്രാമതീശ്വരഃ |
ഗൃഹീത്വൈതാനി സംയാതി വായുര്ഗന്ധാനിവാശയാത് || 8 ||
ശ്രോത്രം ചക്ഷുഃ സ്പര്ശനം ച രസനം ഘ്രാണമേവ ച |
അധിഷ്ഠായ മനശ്ചായം വിഷയാനുപസേവതേ || 9 ||
ഉത്ക്രാമന്തം സ്ഥിതം വാപി ഭുഞ്ജാനം വാ ഗുണാന്വിതമ് |
വിമൂഢാ നാനുപശ്യന്തി പശ്യന്തി ജ്ഞാനചക്ഷുഷഃ || 10 ||
യതന്തോ യോഗിനശ്ചൈനം പശ്യന്ത്യാത്മന്യവസ്ഥിതമ് |
യതന്തോஉപ്യകൃതാത്മാനോ നൈനം പശ്യന്ത്യചേതസഃ || 11 ||
യദാദിത്യഗതം തേജോ ജഗദ്ഭാസയതേஉഖിലമ് |
യച്ചന്ദ്രമസി യച്ചാഗ്നൗ തത്തേജോ വിദ്ധി മാമകമ് || 12 ||
ഗാമാവിശ്യ ച ഭൂതാനി ധാരയാമ്യഹമോജസാ |
പുഷ്ണാമി ചൗഷധീഃ സര്വാഃ സോമോ ഭൂത്വാ രസാത്മകഃ || 13 ||
അഹം വൈശ്വാനരോ ഭൂത്വാ പ്രാണിനാം ദേഹമാശ്രിതഃ |
പ്രാണാപാനസമായുക്തഃ പചാമ്യന്നം ചതുര്വിധമ് || 14 ||
സര്വസ്യ ചാഹം ഹൃദി സന്നിവിഷ്ടോ മത്തഃ സ്മൃതിര്ജ്ഞാനമപോഹനം ച |
വേദൈശ്ച സര്വൈരഹമേവ വേദ്യോ വേദാന്തകൃദ്വേദവിദേവ ചാഹമ് || 15 ||
ദ്വാവിമൗ പുരുഷൗ ലോകേ ക്ഷരശ്ചാക്ഷര ഏവ ച |
ക്ഷരഃ സര്വാണി ഭൂതാനി കൂടസ്ഥോஉക്ഷര ഉച്യതേ || 16 ||
ഉത്തമഃ പുരുഷസ്ത്വന്യഃ പരമാത്മേത്യുധാഹൃതഃ |
യോ ലോകത്രയമാവിശ്യ ബിഭര്ത്യവ്യയ ഈശ്വരഃ || 17 ||
യസ്മാത്ക്ഷരമതീതോஉഹമക്ഷരാദപി ചോത്തമഃ |
അതോஉസ്മി ലോകേ വേദേ ച പ്രഥിതഃ പുരുഷോത്തമഃ || 18 ||
യോ മാമേവമസംമൂഢോ ജാനാതി പുരുഷോത്തമമ് |
സ സര്വവിദ്ഭജതി മാം സര്വഭാവേന ഭാരത || 19 ||
ഇതി ഗുഹ്യതമം ശാസ്ത്രമിദമുക്തം മയാനഘ |
ഏതദ്ബുദ്ധ്വാ ബുദ്ധിമാന്സ്യാത്കൃതകൃത്യശ്ച ഭാരത || 20 ||
ഓം തത്സദിതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസൂപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം യോഗശാസ്ത്രേ ശ്രീകൃഷ്ണാര്ജുനസംവാദേ
പുരുഷോത്തമയോഗോ നാമ പഞ്ചദശോஉധ്യായഃ