Arishadvarga (Six Enemies of the Mind), How to overcome Arishadvarga?

Arishadvarga, the six enemies of the mind are: desire, anger, greed, attachment, pride and jealousy. How do we overcome the six enemies of the mind?

To this perplexing question from a disciple, Sri Sri Ravishankar (Founder of Art of Living) replied in his satsang. Let’s read what he said…

If you have nothing to do then lust bothers you. If you are busy for the entire day, these thoughts will not come up in your mind. You will come back tired and go to sleep. When you have a big goal in your life, small desires will not trouble you. If thoughts of greed or possessing more and more bother you, be greedy for the highest. And what is the highest? The Divine.

Be angry against injustice. Be angry with big matters and not small ones. Be proud that the Divine belongs to you. Be jealous about seva. If someone is doing seva, do more seva than him. If someone is good-natured and generous, be more good-natured and generous than him. Above all, do pranayama. With pranayama, all these impurities go away. Pranayama is the biggest of all penance.

Discussion on Arishadvarga in Telugu

దుఃఖాలకు మూలమైన అరిషడ్వర్గాలు

1.కామము – ఇది కావాలి. అది కావాలి అని తాపత్రయ పడటం, అవసరాలకు మించిన కోరికలు కలిగి యుండడము.

2. క్రోధము – కోరిన కోరికలు నెరవేరనందుకు చింతించుతూ, తన కోరికలు నెరవేరనందుకు ఇతరులే కారకులని వారిపై ప్రతీకారము తీర్చుకోవాలని ఉధ్రేకముతో నిర్ణయాలు తీసుకోవడము.

3. లోభము – కోరికతో తాను సంపాదించుకున్నది, పొందినది తనకే కావాలని పూచిక పుల్ల కూడా అందులోనుండి ఇతరులకు చెందగూడదని దానములు, ధర్మకార్యములు చేయకపోవడము.

4. మోహము – తాను కోరినది కచ్చితముగా తనకే కావాలని, ఇతరులు పొందకూడదని అతి వ్యామోహము కలిగి యుండడము, తాను కోరినది ఇతరులు పొందితే భరించలేకపోవడము.

5. మదము – తాను కోరిన కోరికలన్ని తీరుట వల్ల తన గొప్పతనమేనని గర్వించుతూ మరియెవ్వరికి ఈ బలము లేదని ఇతరులను లెక్కచేయక పోవడము.

6. మాత్సర్యము – తాను గలిగియున్న సంపదలు ఇతరులకు ఉండగూడదని తనకు దక్కనిది ఇతరులకు దక్కకూడదని ఒకవేళ తను పొందలేని పరిస్థితిలో ఆ వస్తువు ఇతరులకు కూడా దక్కకూడదనే ఈర్ష్య కలిగి యుండడము.

ఈ అరిషడ్వర్గాలు శరీరములో చేరి మంచితనాన్ని దొంగిలించి చెడు కర్మలను కలిగించడానికి కారకులగుచున్నారు. అరిషడ్వర్గాలనే దొంగలనుండి జాగ్రత్త వహించితే ముక్తికి మార్గము సులభమవుతుంది.

Leave a Comment.

1 Comments

  1. what are the other opponents for Arishadwargas. I would like to see it in match the following process. Please provide at an earliest.